ลวดเชื่อมไฟฟ้าแบ่งออกเป็น 4 ประเภทหลัก ได้แก่ ลวดเชื่อมเหล็กเหนียว ลวดเชื่อมเหล็กหล่อ ลวดเชื่อมสแตนเลส และลวดพอกผิวแข็ง การใช้งานจะต่างกันที่ส่วนผสมทางเคมีและฟลักซ์หุ้ม ซึ่งต้องเลือกให้ตรงกับเกรดของโลหะชิ้นงาน เพื่อป้องกันรอยเชื่อมแตกร้าวและช่วยให้รับแรงกระแทกได้ตามมาตรฐานความปลอดภัย

มาตรฐานของลวดเชื่อมเหล็กเหนียวและเหล็กทนแรงดึงสูง แตกต่างกันอย่างไร?

แตกต่างกันที่ความสามารถในการรับน้ำหนักและลักษณะของฟลักซ์หุ้ม ลวดเหล็กเหนียวทั่วไปเน้นอาร์คติดง่ายและแนวเชื่อมสวยงาม ส่วนลวดทนแรงดึงสูงจะเน้นการซึมลึกและรับแรงกระแทกได้ดีกว่าสำหรับงานโครงสร้างขนาดใหญ่

การเลือกประเภทลวดให้ตรงกับชนิดของเครื่องเชื่อมไฟฟ้าและลักษณะงาน ถือเป็นหัวใจสำคัญของความปลอดภัย ลองเปรียบเทียบรหัสมาตรฐาน AWS ที่นิยมใช้ในไทยจากตารางนี้:

งานลักษณะไหนที่ต้องเปลี่ยนมาใช้ลวดเชื่อมเหล็กหล่อและลวดพอกผิวแข็ง?

ควรเปลี่ยนเมื่อชิ้นงานเป็นชิ้นส่วนเครื่องจักรกลที่แตกหัก หรือเป็นชิ้นส่วนที่ต้องเสียดสีกับพื้นผิวที่แข็งตลอดเวลา เพื่อซ่อมแซมและยืดอายุการใช้งาน

หากไม่ใช่โครงสร้างเหล็กทั่วไป การใช้ลวดเชื่อมไฟฟ้า เกรดพิเศษจะช่วยแก้ปัญหาเฉพาะทางได้ดีกว่า โดยสามารถแยกการใช้งานได้ดังนี้:

• ลวดเชื่อมเหล็กหล่อ: ใช้ซ่อมแซมเสื้อสูบเครื่องยนต์ แท่นเครื่องจักร หรือรอยร้าวบนเฟืองโลหะ เนื่องจากมีส่วนผสมของนิเกิลสูง ช่วยลดการแตกร้าวขณะเย็นตัว
• ลวดพอกผิวแข็ง: ใช้สำหรับเชื่อมเสริมเนื้อโลหะบนชิ้นส่วนที่สึกหรอจากการเสียดสี เช่น ใบมีดรถแทรกเตอร์ ฟันรถแม็คโคร เพื่อเพิ่มความแข็งแรงให้พื้นผิว
• ลวดเชื่อมสแตนเลส: ใช้กับอุตสาหกรรมอาหาร หรืองานตกแต่งที่ต้องการความทนทานต่อการกัดกร่อนและไม่เป็นสนิม

วิธีการอ่านรหัส AWS บนกล่องลวดเชื่อม มีขั้นตอนอย่างไรบ้าง?

การอ่านรหัสจะเริ่มต้นจากการดูตัวอักษรนำหน้า ตามด้วยตัวเลขที่บ่งบอกถึงค่าทนแรงดึง ตำแหน่งในการเชื่อม และชนิดของกระแสไฟที่รองรับ

เพื่อให้สามารถเลือกซื้อวัสดุสิ้นเปลืองได้อย่างถูกต้องและเข้ากับอินเวอร์เตอร์ที่มีอยู่ สามารถใช้วิธีอ่านรหัส 4 ตำแหน่ง (เช่น E6013) ตามขั้นตอนดังนี้:

1. ตัวอักษร E (Electrode): บ่งบอกว่าเป็นลวดเชื่อมไฟฟ้าแบบมีฟลักซ์หุ้ม
2. ตัวเลขสองหลักแรก (60): บ่งบอกถึงค่าความต้านทานแรงดึงขั้นต่ำ ในที่นี้คือ 60,000 ปอนด์ต่อตารางนิ้ว
3. ตัวเลขหลักที่สาม (1): บ่งบอกถึงตำแหน่งที่เชื่อมได้ เลข 1 หมายถึงเชื่อมได้ทุกท่า (ท่าราบ, ท่าขนานนอน, ท่าตั้ง, ท่าเหนือศีรษะ)
4. ตัวเลขหลักสุดท้าย (3): บ่งบอกถึงชนิดของสารพอกหุ้มและกระแสไฟที่รองรับ (AC หรือ DC)

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

ทำไมลวดเชื่อมเหล็กทนแรงดึงสูง (เช่น E7016) จึงต้องนำไปอบก่อนใช้งาน?

เพราะสารพอกหุ้มของลวดประเภทนี้เป็นชนิดไฮโดรเจนต่ำ (Low Hydrogen) ซึ่งดูดซับความชื้นในอากาศได้ง่าย หากมีความชื้นสะสมจะทำให้เกิดไฮโดรเจนแทรกซึมเข้าไปในแนวเชื่อม ส่งผลให้เกิดรอยแตกร้าวภายหลัง (Cold Cracking) จึงต้องนำไปอบที่อุณหภูมิ 300-350 องศาเซลเซียสเพื่อไล่ความชื้นก่อนนำมาใช้งาน

ถ้าใช้ลวดเชื่อมผิดประเภท จะส่งผลกระทบอย่างไรต่อชิ้นงาน?

อาจทำให้การอาร์คไม่เสถียร แนวเชื่อมไม่ประสานเป็นเนื้อเดียวกัน เกิดรอยแตกร้าว (Crack) หรือเกิดรูพรุน (Porosity) ซึ่งจะส่งผลร้ายแรงหากเป็นงานโครงสร้างที่ต้องรับน้ำหนักหรือรับแรงดันสูง

ลวดเชื่อมแต่ละรหัส สามารถใช้กับตู้เชื่อมระบบกระแสไฟสลับ (AC) ได้ทั้งหมดหรือไม่?

ไม่ทั้งหมด ลวดเชื่อมบางรหัสถูกออกแบบมาให้ทำงานได้ดีที่สุดกับกระแสไฟตรง (DC) เช่น ลวดเชื่อมอลูมิเนียม หรือลวดเชื่อมสแตนเลสบางชนิด ก่อนใช้งานควรตรวจสอบสัญลักษณ์ที่ระบุข้างกล่องว่ารองรับกระแสไฟแบบใด

สีของก้านลวดเชื่อมที่แตกต่างกัน บ่งบอกถึงอะไร?

สีของฟลักซ์หุ้มมักเกิดจากสูตรส่วนผสมทางเคมีของแต่ละผู้ผลิต ซึ่งบางแบรนด์อาจใช้สีเพื่อแยกประเภทให้จดจำง่าย เช่น สีแดงสำหรับเหล็กเหนียวทั่วไป สีเทาสำหรับลวดทนแรงดึงสูง อย่างไรก็ตาม การยืนยันประเภทที่ถูกต้องที่สุดคือการอ่านรหัส AWS ที่สกรีนอยู่บนก้านลวด